ABD Dışişleri Bakanı Rubio İran ile Müzakereleri ve Deniz Hakimiyetini Değerlendirdi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kongre’de İran ile yürütülen müzakereler ve ülkenin askeri kapasitesine ilişkin açıklamalarda bulundu. Rubio, İran’ın daha önce görüşmeyi reddettiği bazı konuları ele almaya razı olduğunu belirtti.

Rubio, Senato Dış İlişkiler Komitesi’nde ABD Dışişleri Bakanlığı bütçe talebiyle ilgili sunumunda, İran’ın füze ve İHA üretme kapasitesinin ‘Destansı Öfke Operasyonu’ ile ciddi şekilde azaldığını savundu. Füze rampalarında önemli bir düşüş yaşandığını ancak İran’ın hala çok sayıda İHA’ya sahip olduğunu söyledi.

İran Donanmasının Durumu ve Hürmüz Boğazı

Bakan Rubio, İran donanmasının artık etkisiz hale geldiğini, sadece birkaç sürat teknesinin kaldığını ve okyanusun dibinde olduğunu esprili bir dille ifade etti. İran’ın konvansiyonel kapasitesinin zayıflatılmasının ardından ateşkes ilan edildiğini ve ABD’nin de durmayı kabul ettiğini belirtti. Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açma taahhüdünü yerine getirmediğini vurguladı.

Rubio, İran’a uygulanan ablukanın temel nedeninin, Hürmüz Boğazı’nın dünyanın geri kalanı için kapalı tutulması olduğunu söyledi. Ablukanın devamının, İran’ın ticari gemilere ateş açması ve uluslararası suları mayınlamasıyla doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Bu durumun hukuka aykırı olduğunu ve Umman dışındaki hiçbir ülkenin desteklemediğini ekledi.

Rubio, ABD’nin İran ile yürüttüğü görüşmelerde öncelikli şartın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğunu yineledi. Boğazın, uluslararası geçiş haklarına uygun olarak, baskı veya geçiş ücreti olmaksızın yeniden trafiğe açılması gerektiğini ifade etti.

İran’ın boğazı yeniden açmayı reddetmesi durumunda başka seçeneklerin bulunduğunu ancak önceliğin müzakere yoluyla çözmek olduğunu söyledi. Bunun için İran’ın ticari gemilere ateş açmayacağını ve mayınları kaldıracağını ilan etmesi gerektiğini belirtti.

ABD Başkanı Trump’ın talepleri doğrultusunda, İran’ın nükleer programı konusunda da taahhütlerde bulunması gerektiğini dile getirdi. Yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum konusundaki müzakerelere bağlılık ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerine sınırlama veya son verme konularının görüşmelerin ikinci aşamasının ön şartı olduğunu söyledi.

Yaptırımlar ve İran Yönetimi

Yaptırımların hafifletilmesi konusuna değinen Rubio, bunun kaldırılma nedenlerine karşılık verilmesine bağlı olduğunu, ana nedenin ise İran’ın nükleer programı olduğunu belirtti. Nükleer faaliyetlerden vazgeçilmesi halinde yaptırımların hafifletilebileceğini, ancak Hürmüz Boğazı’nın açılması karşılığında yaptırımların kaldırılması gibi bir teklifin söz konusu olmadığını söyledi.

İran yönetiminin durumu ve yeni dini liderin rolüne ilişkin bir soruya Rubio, hayatta olduğunu ve müzakerelerde giderek daha aktif rol aldığını gösteren işaretler olduğunu belirtti. Tüm iletişimin yazılı ve aracılar vasıtasıyla yürütüldüğünü ekledi.

Demokrat Senatör Cory Booker’ın ABD’nin İran konusunda

• #Hürmüz Boğazı
• #Marco Rubio