Çocuklarda Löseminin İlk Belirtileri Hafife Alınmamalı
Lösemi belirtileri çocuklarda sık görülen diğer rahatsızlıklarla karışabiliyor. Prof. Dr. Cengiz Canpolat, ebeveynleri özellikle morluklar ve kol-bacak ağrıları konusunda uyarıyor.
Çocuklarda sık görülen kanser türlerinden lösemi, ateş, halsizlik, solukluk, morarma, kanama ve kol-bacak ağrısı gibi çeşitli belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Bu belirtilerin yaygın çocukluk çağı rahatsızlıklarıyla karışması, erken tanıyı zorlaştırabiliyor.
Acıbadem Altunizade Hastanesi Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Canpolat, löseminin gözden kaçabilen belirtilerine dikkat çekerek, ebeveynlere uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Canpolat, 2-8 Kasım Lösemili Çocuklar Haftası kapsamında yaptığı açıklamada, özellikle kendiliğinden oluşan veya hafif darbelerle meydana gelen morlukların ve uzun süren kol-bacak ağrılarının dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Löseminin Nedenleri ve Belirtileri
Lösemi, kan hücrelerinin üretildiği kemik iliğinde başlayan ve lenfoid veya miyeloid öncül hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla vücuda yayılan bir kanser türüdür. Çocukluk çağı kanserlerinin yaklaşık yüzde 25-30’unu oluşturan lösemi, en sık 2-5 yaş arasındaki çocuklarda görülüyor.
Genetik yatkınlığın yanı sıra Epstein-Barr virüsü (Öpücük Hastalığı) ve nükleer radyasyon gibi çevresel faktörler de lösemi gelişiminde rol oynayabiliyor. Prof. Dr. Cengiz Canpolat, hücrelerde kanser gelişimine yol açan genetik mutasyonların ve bazı kimyasal maddelerin de hastalığa zemin hazırlayabileceğini ifade etti.
Löseminin erken fark edilmesindeki en büyük zorluk, belirtilerinin diğer çocukluk çağı hastalıklarıyla benzerlik göstermesidir. Nedeni belirlenemeyen, uzun süren ateş, karaciğer, dalak veya lenf bezlerindeki büyüme, burun ve diş eti kanamaları, idrar veya dışkıda kan görülmesi löseminin önemli belirtileri arasındadır.
Özellikle uzun süren ve ağrı kesicilere yanıt vermeyen kol-bacak ağrıları, büyüme ağrısı olarak geçiştirilmemelidir. Lösemili çocukların yaklaşık yüzde 25’inde bu tür ağrılar görülebiliyor.
Morlukları Değerlendirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yumuşak dokularda oluşan morluklar da löseminin bir belirtisi olabilir. Prof. Dr. Cengiz Canpolat, morlukların değerlendirilmesinde şu noktalara dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı: Morluklar dizin üstündeki yumuşak bölgelerde mi bulunuyor? Sayıları normalden fazla mı? Bir çarpma olmadan kendiliğinden mi ortaya çıkıyor? Beklenenden büyük, koyu renkli ve geç iyileşen bir yapıda mı?
Bu sorulardan birine veya birkaçına evet yanıtı verilmesi durumunda, çocuğun bir uzman tarafından değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Kendiliğinden veya çok hafif bir darbeyle oluşan, sayısı giderek artan ve geçmeyen morluklar mutlaka hekim kontrolüne götürülmelidir.
Kesin Tanı ve Tedavi Süreci
Şüpheli belirtiler durumunda ilk olarak kan sayımı gibi ön tetkikler yapılır. Lösemi şüphesi oluşursa, çocuk pediatrik hematoloji-onkoloji bölümü olan bir merkezde değerlendirilir. Löseminin kesin tanısı, kemik iliğinden alınan örneğin laboratuvarda incelenmesiyle konulmaktadır.
Tanının hızlı bir şekilde kesinleştirilmesi ve tedaviye erken başlanması büyük önem taşır. Hastalığın türü ve risk grubu belirlendikten sonra tedavi planı çocuğa özgü olarak hazırlanır. Genetik ve moleküler incelemeler, risk sınıflamasının doğruluğunu artırarak tedavinin etkinliğini yönlendirir.
Son 20 yılda çocukluk çağı lösemilerinin tedavisindeki başarı oranı önemli ölçüde artış göstermiştir. Çok merkezli kemoterapi protokolleri, akıllı ilaçlar ve hücresel tedavi yöntemleri bu gelişmede etkili olmuştur. Düşük riskli lenfoid lösemilerde tedavi başarısı yüzde 95’e ulaşabilirken, tüm lösemi türleri birlikte değerlendirildiğinde başarı oranı yüzde 75-80 düzeyindedir. Tedavinin süresi hastalığın türüne, risk grubuna ve hastanın tedaviye verdiği yanıta göre değişiklik göstermektedir.
Ailelerin, çocuklarına lösemi tanısı konulduğunda kendilerini veya birbirlerini suçlamamaları gerektiği vurgulandı. Lösemi genellikle genetik bir temel üzerine gelişir ve ebeveynlerin davranışlarıyla doğrudan ilişkili değildir. Bu süreçte zamanında tedaviye başlamak ve sağlık ekibiyle iş birliği yapmak esastır.
Yorum Yap