Sırbistan’da Vucic Dönemi Sona Erdi Öğrenci Listesi Sandıktan Galip Çıktı

Sırbistan’da 12 yıldır iktidarda olan Aleksandar Vucic’in liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS), erken genel seçimde ‘Öğrenci Listesi’ karşısında yenilgiye uğradı. 1 Kasım 2024’te Novi Sad’da yaşanan beton sundurma çökmesi kazasının ardından başlayan öğrenci protestoları, sandıkta zaferle sonuçlandı. Ülke genelinde kutlamalar başladı.

Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek başbakan adayı olan Vucic, seçim sonuçlarını kabul ettiğini açıkladı. Vucic, Sırbistan’ın önemli siyasi figürlerinden biri olarak, 2014’ten bu yana başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı görevlerinde bulunmuştu. 2017 ve 2022’de iki kez cumhurbaşkanı seçilmesinin ardından bu seçimler için yeniden başbakanlığa aday olmuştu.

12 Yıllık İktidarın Sonu ve Yenilginin Kabulü

Aleksandar Vucic, dün yapılan erken genel seçimlerde ‘Öğrenci Listesi’nin zaferini duyurarak yenilgiyi kabul etti. Vucic, seçim sonucunun dış destekli bir sürecin ürünü olduğunu iddia ederek, muhalefet olarak mücadeleye devam edeceklerini belirtti. 2014’te başbakanlık görevine gelen Vucic, 12 yıl boyunca Sırbistan siyasetine damgasını vurdu.

Vucic’in açıklamasının ardından, ‘Öğrenci Listesi’nin seçim merkezinde coşkulu kutlamalar yapıldı. Ülke genelinde de halkın sokaklara dökülerek yeni dönemi kutladığı gözlemlendi.

Novi Sad Kazası ve Öğrenci Direnişinin Yükselişi

Sırbistan’da siyasi dengeleri değiştiren olay, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren istasyonunda meydana gelen beton sundurma çökmesiyle yaşandı. Kazada 16 kişi hayatını kaybetti. Bu trajedinin ardından başlayan ve yaklaşık iki yıl süren öğrenci protestoları, Vucic hükümeti üzerinde önemli bir baskı oluşturdu.

‘Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor’ sloganıyla seçime giren öğrenci hareketi, Novi Sad’daki kazanın ardından yükselen toplumsal tepkiyi siyasi bir güce dönüştürdü. Hareket, geleneksel parti yapısından farklı bir oluşum olarak dikkat çekti.

Akademisyen Radomir Saicic, ‘Öğrenci Listesi’ adına yaptığı zafer konuşmasında oy kullanan herkese teşekkür ederek geleceği inşa etme hedeflerini vurguladı. Öğrenci hareketinin hükümet kurma sürecini nasıl yöneteceğine dair beklentiler yüksek.

Öğrenciler, üniversitelerdeki toplantılarda belirlenen adaylarla seçime katıldı. Farklı toplumsal kesimlerden desteklenen isimlerin parlamentoya girmesi hedeflendi. Hareketin vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer alıyordu.

Seçim öncesinde 22 Ekim’de Belgrad’da düzenlenen mitinge yaklaşık 150 bin kişinin katıldığı tahmin edildi. Öğrenciler, iktidar değişimi çağrısı yaparak Sırp bayrakları ve sloganlarla gösteriler düzenledi.

İsrail ile İlişkiler ve Seçim Güvenliği

Vucic, görev süresi boyunca İsrail ile yakın ilişkiler kurmuştu. Sırbistan’ın ortaklaşa savaş dronları üreteceği ve İsrail yapımı insansız hava araçları için yeni bir montaj fabrikası açılacağı açıklanmıştı. Vucic, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu ‘dostum’ olarak tanımlamıştı.

Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (CeSID) verilerine göre, oyların yüzde 56’sı sayıldığında ‘Öğrenci Listesi’ oyların yüzde 52’sini, Vucic’in listesi ise yüzde 39’unu aldı. Ülkede 6,4 milyondan fazla kayıtlı seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini belirlemek için oy kullandı. Yerel saatle 19.00’a kadar katılımın yüzde 67,6 olduğu açıklandı.

Seçim günü boyunca bazı sandık merkezlerinde şiddet olayları yaşandı. Maskeli grupların vatandaşlara saldırdığı, polise taş ve tehlikeli maddeler atıldığı rapor edildi. Bazı yerlerde oy pusulalarının fotoğraflandığı ve çoklu oy kullanımını önlemesi gereken sistemlerin usulsüz kullanıldığı iddiaları ortaya atıldı. Başkent Belgrad’da seçim günü yüksek güvenlik önlemleri alındı.

• #Aleksandar Vucic
• #Sırbistan