STRATCOM Zirvesi’nin İlk Gününde Meşruiyet Krizi ve Küresel Yönetişim Tartışıldı

Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi (STRATCOM), Beşiktaş’ta düzenlenen ilk gününde uluslararası sistemdeki meşruiyet ve güven bunalımını masaya yatırdı. İletişim Başkanlığı tarafından organize edilen zirvede, ‘Meşruiyet ve Güven Bunalımı: Uluslararası Düzene Yönelik Algılar’ paneli öne çıktı.

TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, panelde yaptığı konuşmada uluslararası hukukun güçlü aktörler tarafından çıkarları doğrultusunda kullanıldığını belirtti. Yüksel, mevcut durumun sadece bir güvenlik krizi olmadığını, daha geniş bir uluslararası düzen krizi yaşandığını vurguladı.

Uluslararası Düzenin Aşınması ve Hukukun Araçsallaştırılması

Yüksel, 80 yıldır küresel sistemin çok taraflılık, hukukun üstünlüğü ve ortak değerlere dayalı BM modeli üzerine kurulduğunu ancak bu çerçevenin ciddi biçimde aşıldığını ifade etti. Kurallara dayalı sistemin işlevini yitirdiğini belirten Yüksel, geçmişte kural ihlallerinin dahi gerekçelendirildiğini, günümüzde ise uluslararası hukukun büyük ölçüde araçsallaştırıldığını söyledi.

BM Güvenlik Konseyi’nin veto yapısının kolektif güvenlik sistemini zayıflattığını belirten Yüksel, bu durumun BM’nin tepkilerinin sahadaki gerçekliği yansıtmamasına yol açtığını dile getirdi. Yüksel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Dünya beşten büyüktür’ yaklaşımının, BM Güvenlik Konseyi yapısına yönelik daha geniş bir eleştiri ve adil temsil çağrısı olduğunu belirtti.

Yüksel, Gazze’deki olayları örnek göstererek uluslararası toplumun zamanında ve etkili hareket edemediğini, bunun bir gecikme değil, bir başarısızlık olduğunu söyledi. Filistinlilerin yaşadığı hak ihlallerinin soykırım boyutuna ulaştığını ifade eden Yüksel, Birleşmiş Milletler şartı ve Cenevre Sözleşmeleri uyarınca uluslararası toplumun soykırımı önleme ve failleri cezalandırma konusunda yasal yükümlülüğü bulunduğunu vurguladı.

İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ile Mescid-i Aksa’nın kapatılması ve yasa dışı yerleşimlerin yayılması gibi eylemlerin de insan hakları ve uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirten Yüksel, bu durumların kurumsal güvenilirliğe büyük zarar verdiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması riskinin ciddi bir küresel enerji krizine yol açabileceğini öngördüklerini kaydetti.

Mevcut dönemde çözümün yeni kurallar koymak değil, var olan kuralların istikrarlı ve eşit biçimde uygulanması olduğunu kaydeden Yüksel, söylemden ziyade uygulamaya ve çifte standart yerine kalite ile eşitliğe ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Uluslararası hukukun yeniden bağlayıcı şekilde tesis edilmesi ile kuralların güce göre uygulandığı bir düzene teslimiyet arasında bir yol ayrımında olunduğunu, aksi halde uluslararası sistemin çöküşünün gündeme geleceğini aktardı.

Küresel Yönetişimde Yeni Normal Tartışıldı

Maltepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş, zirve kapsamında düzenlenen ‘Küresel Yönetişimde Yeni Normal: Krizlerin Sürekliliği’ panelinde Türkiye’nin savaş ve kriz bölgelerinde insanlık adına öne çıkan tek ülke olma potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Ülkelerin her alanda dayanıklı olması gerektiğini vurgulayan Çetintaş, pandemi sürecinde Türkiye’nin sağlık sisteminin başarısını örnek gösterdi.

Siyasi alanın yeniden tanımlandığı bu süreçte, dış desteklerin de bilindiğini belirten Çetintaş, söylenenlere duyulan güvenin zayıflamasının krizin önemli nedenlerinden biri olduğunu vurguladı. Çetintaş, devletlerin kendi güçlerini korumadan başka bir devlete destek olmalarının mümkün olmadığını ifade etti.

Krizlerin sürekliliğini önlemek için devletlerin kendi çekirdek alanlarında güçlü olması ve sivil toplum kuruluşlarının şeffaflığının net biçimde ortaya konması gerektiğini belirten Çetintaş, küresel dünyanın artık Hindistan, Çin, Brezilya gibi ülkelerin öne çıktığı, gelişmiş 20’nin hakim olduğu ve G-20 ülkelerinin kural koyucu olduğu bir yapıya doğru kaydığını belirtti. Türkiye’nin de bu yeni yapıda önemli aktörlerden biri olacağını öngördüğünü söyledi.

STRATCOM Zirvesi’nin ilk günü, toplam 6 panel ile tamamlandı. Bu paneller arasında ‘Küresel Düzende Yeni Çerçeve: Stratejik İletişim Perspektifi’, ‘Arabuluculuk Sürecinde Aktörler ve Lider Diplomasisi’, ‘Dijital İletişim Ekosisteminde Küresel Kamuoyunun Dönüşümü’, ‘Meşruiyet ve Güven Bunalımı: Uluslararası Düzene Yönelik Algılar’, ‘İklim Diplomasisinde Yeni Öncelikler’ ve ‘Küresel Yönetişimde Yeni Normal: Krizlerin Sürekliliği’ yer aldı.

• #Cüneyt Yüksel
• #STRATCOM