Karahan TCMB Faaliyetlerini Açıkladı Fon Çıkışları Mevduata Yöneldi
TCMB Başkanı Fatih Karahan, TBMM’de yaptığı sunumda dezenflasyon süreci, ekonomik göstergeler ve para politikası hakkında bilgi verdi. Fon çıkışlarının mevduata yöneldiğini belirtti.
Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, jeopolitik gelişmelerin dezenflasyon sürecini etkilediğini belirtti. Karahan, bu etkilere rağmen dezenflasyonun ivme kaybetse de devam ettiğini ifade etti.
Karahan, para politikasının doğrudan etkilediği alanlarda enflasyonun yavaşladığını ancak arz şoklarının manşet enflasyona yansımalarını sınırladığını söyledi. Mart-Haziran döneminde enflasyonun ana eğiliminin yükseldiğini hatırlatan Karahan, Temmuz ayından itibaren ana eğilimde yeniden gerileme gözlemlendiğini aktardı.
Dezenflasyon Süreci ve Beklentiler
Şokların etkisinin hafiflemesiyle sıkı para politikası duruşunun katkısıyla dezenflasyon sürecinin yeniden ivme kazanacağını öngördüklerini belirten Karahan, önümüzdeki dönemde enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyonun seyri açısından kritik olacağını vurguladı. Fiyat istikrarı hedefi doğrultusunda tüm araçların kararlılıkla kullanılmaya devam edileceğini bildirdi.
Yüksek seyreden enerji fiyatlarının küresel enflasyon üzerinde etkili olmayı sürdürdüğünü kaydeden Karahan, küresel tedarik zincirlerindeki aksamaların da devam ettiğini söyledi. Küresel büyümede ivme kaybı beklendiğini, 2027’de ise büyüme görünümünün toparlanmasının öngörüldüğünü aktardı.
Savaşın büyüme üzerindeki etkisinin savaş bölgesi dışında sınırlı olduğuna dikkati çeken Karahan, Türkiye’nin bölgeyle güçlü ticaret bağları nedeniyle dış ticaretin olumsuz etkilendiğini belirtti. ABD ve Avrupa merkez bankalarına dair politika faizi beklentilerinin yukarı kaymasının küresel olarak daha sıkı para politikası beklentilerini güçlendirdiğini ekledi.
Ekonomik Göstergeler ve Politika Etkileri
İkinci çeyrekte büyümenin iç talep öncülüğünde yavaşladığını ve yıllık yüzde 2,3 olarak gerçekleştiğini belirten Karahan, sıkı para politikasının hedeflenen bir sonucu olarak talep kompozisyonunun dengeli bir görünüm sunduğunu söyledi. Yurt içi talep belirgin şekilde ivme kaybederken net ihracatın büyümeye pozitif katkı verdiğini ifade etti.
Temmuz ayında hizmet üretiminin arttığını, sanayi üretiminin ise gerilediğini aktaran Karahan, kapasite kullanım oranının tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini ve işsizlik oranının yataya yakın olduğunu bildirdi. Lojistik maliyetleri ve tedarik sorunlarına rağmen artan talep nedeniyle ihracatın ikinci çeyrekte arttığını, ithalatta ise daha düşük bir artış yaşandığını belirtti.
Enerji ithalatının yükselen fiyatlar nedeniyle artarken altın ithalatının gerilediğini vurgulayan Karahan, altın ve enerji hariç ithalatta düşüş gerçekleştiğini söyledi. Mevsimsellikten arındırılmış dış ticaret açığında ikinci çeyrekteki gerilemenin üçüncü çeyrekte de devam ettiğini kaydetti.
Cari Açık ve Enflasyonla Mücadele
Turizmde savaşın etkisinin beklendiği kadar olumsuz olmadığını belirten Karahan, ikinci çeyrekte cari açığın milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında seyrettiğini aktardı. Enerji hariç dış ticaret dengesindeki iyileşmenin cari açığın sınırlı gerilemesinde rol oynadığını ifade etti. Jeopolitik riskler nedeniyle enerji fiyatlarının yüksek seyrini sürdürmesinin dış ticaret açığı üzerinde yukarı yönlü risk taşıdığını belirtti.
İç talepteki yavaşlama ve altın dış ticaret dengesindeki iyileşmenin cari dengeyi desteklediğini söyleyen Karahan, 2026 yılında cari açığın milli gelire oranının uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngördü. Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyrettiğini ve arz yönlü baskıların sönümlenmesiyle dezenflasyonun devam edeceğini vurguladı.
Eşel mobil sisteminin küresel arz şokunun yurt içi fiyatlara etkilerini sınırlayarak dezenflasyon sürecine önemli katkı sağladığını belirten Karahan, sistemin akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan sınırladığını dile getirdi. Hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın devam ettiğini, talep koşullarındaki zayıflamanın da bunu desteklediğini söyledi.
Aylık kira artışlarının yavaşlayarak hizmet enflasyonunun altına indiğini ve kira kaleminden gelen ataletin gücünü yitirdiğini ifade eden Karahan, mevcut görünümün kira enflasyonundaki gerilemenin süreceğine işaret ettiğini belirtti.
Para Politikası ve Rezervler
Mart ayı başındaki jeopolitik gelişmelerin oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla sıkı para politikasını destekleyici tedbirler aldıklarını hatırlatan Karahan, makroihtiyati tedbirler ve likidite yönetimiyle sıkı duruşu desteklemeye devam ettiklerini söyledi. İkinci çeyrekten itibaren Türk lirası mevduata girişlerin hızlanmasıyla mevduatın payının yüzde 61’in üzerine çıktığını aktardı.
Para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar olduğunu ancak bu çıkışların büyük oranda mevduata yöneldiğini belirten Karahan, fonlardaki çıkışların Türk lirası tercihinin mevcut payı ile uyumlu olduğunu ifade etti. Kredi büyümesinin yılın ikinci yarısında yavaşladığını ve toplam kredi büyümesinin yüzde 25 civarına gerilediğini bildirdi.
Brüt rezervlerin 25 Eylül itibarıyla 171 milyar dolara yükseldiğini kaydeden Karahan, swap hariç net rezervlerin ise 40 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirtti. Rezervlerdeki gerilemenin 23 milyar dolarlık kısmının altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını açıkladı.
Fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu kararlılıkla sürdüreceklerini vurgulayan Karahan, son dönem verilerinin sıkı para politikasının etkisiyle enflasyon görünümünün iyileştiğini ima ettiğini ancak jeopolitik gelişmelerin riskleri canlı tuttuğunu söyledi. Kalıcı fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşul olduğunu ekledi.
Yorum Yap