Telefon Bağımlılığı Kapıda mı Uzmanlar Uyarıyor
Klinik Psikolog Ayşe Sena Sarıdoğan Öztürk, telefonun hayatımızdaki yerini ve kontrol kaybı belirtilerini anlattı. İşte dikkat etmeniz gerekenler.
Telefonu sürekli kontrol etme isteğinin ne zaman sorunlu kullanıma dönüştüğünü açıklayan İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa’dan Klinik Psikolog Ayşe Sena Sarıdoğan Öztürk, otomatik bakışların, kısa kontrollerin uzun sürmesinin ve telefondan ayrı kalındığında hissedilen huzursuzluğun risk işareti olduğunu belirtti. Öztürk, uyku saatini erteleyerek telefonla vakit geçirmenin de dikkat edilmesi gereken bir davranış olduğunu vurguladı.
Kontrol Kaybı ve Otomatikleşen Davranışlar
Mesaj veya e-posta kontrolü için telefona bakıldığında planlanandan uzun süre kullanımın, davranış üzerindeki kontrolün azaldığına işaret ettiğini belirten Klinik Psikolog Öztürk, bu durumun ödül sistemiyle zamanla otomatikleşebileceğini söyledi. Bu durum, kişinin bilinçli bir şekilde telefona yönelmesinden ziyade, bir alışkanlık haline gelmiş otomatik bir eylem olarak ortaya çıkabiliyor.
Sık telefon kontrolünün dikkat dağınıklığına yol açabileceğini ifade eden Öztürk, özellikle zihinsel çaba gerektiren işlerde hata oranının artabileceğini, işlerin tamamlanma süresinin uzayabileceğini ve unutkanlık hissinin yaşanabileceğini belirtti. İşe başlamanın dahi zorlaşabileceği bu durum, genel verimliliği olumsuz etkileyebilir.
Kaçırma Hissi ve Uyku Kalitesi
Telefonu bırakıldığında hissedilen hafif sıkılma veya bir şeyleri kaçırma hissinin normal olabileceğini kaydeden Öztürk, ancak belirgin bir huzursuzluk yaşanması ve telefonu kontrol etmeden rahatlanamaması durumunun dikkat çekici olduğunu söyledi. Beynin sürekli uyarana alışması, telefon olmadığında eksiklik hissine neden olabiliyor.
Özellikle gece geç saatlerde telefon kullanımının uyku kalitesini bozduğuna dikkat çeken Öztürk, ekranlardan yayılan mavi ışığın melatonin üretimini engelleyerek uykuya geçiş sürecini olumsuz etkilediğini açıkladı. Bu durum, vücudun gün ışığı sinyali algılamasına ve uyku hijyeninin bozulmasına yol açabilir.
Çocuklarda Telefon Kullanımı ve Ebeveyn Rolü
Ebeveynlerin çocukların telefon kullanımını sınırlarken ani ve açıklamasız yasaklardan kaçınması gerektiğini belirten Öztürk, bu tür yasakların çocuklarda direnç oluşturabileceğini ifade etti. Telefonu ödül olarak sunmanın, cihazı çocuk için daha cazip hale getirebileceği uyarısında bulundu.
Öztürk, ebeveynlerin kendi telefon kullanım alışkanlıklarıyla çocuklara örnek olması gerektiğini vurguladı. Çocuğa telefonu bırakmasını söylerken kendisinin de telefonu bırakması gerektiğinin altını çizen Öztürk, ağlama krizlerinde verilen ek sürenin sınırları zorlayabileceğini belirtti. Sürenin bitimine yaklaşırken çocuğun önceden uyarılması, geçişi kolaylaştırabilir.
Yorum Yap