Fed Başkanı Powell Dönemi Sona Ererken Halef Belirsizliği
Jerome Powell’ın Fed başkanlığı süresi dolarken, halefi Kevin Warsh’un onay süreci siyasi çekişmelerle belirsizliğini koruyor.
Federal Rezerv (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın 15 Mayıs’ta sona erecek görev süresinin ardından, halefi Kevin Warsh’un Senato onay süreci siyasi çekişmelerle belirsizliğini koruyor. Powell’a yönelik başlatılan adli soruşturmanın kısmen kapatılmasına rağmen, Senato’daki diğer engeller bayrak tesliminin zamanında yapılmasını aksatıyor. Bu durum, Powell’ın bu haftaki para politikası toplantısında başkan sıfatıyla son mesajlarını vermesi beklenirken, Fed’in liderlik geçişini karmaşık bir hale getiriyor.
Eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh, 21 Nisan’da ABD Senatosu Bankacılık, Konut ve Kentsel İşler Komitesi’nin önüne çıktı. Ancak Washington’daki siyasi çekişmeler nedeniyle resmi bir onay oturumu için henüz tarih belirlenemedi. Senatörler, Powell’a yönelik soruşturmanın yanı sıra Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook hakkındaki davanın da netleşmesini bekliyor.
Onay Sürecindeki Engeller ve Soruşturma
Powell’a yönelik Donald Trump yönetimi tarafından başlatılan ve Fed binasındaki tadilat maliyetlerini konu alan adli soruşturma, onay sürecindeki en büyük engellerden biriydi. ABD Adalet Bakanlığı Başsavcısı Jeanine Pirro, 24 Nisan’da soruşturmanın kapatılması talimatını verdi. Pirro, incelemenin Genel Müfettişe devredildiğini açıklayarak Washington’daki siyasi kördüğümü çözme yönünde ilk adımı attı.
Bu karar, Warsh’un onay sürecindeki tüm engelleri kaldırmadı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ile ilgili “görevden alma” davasının seyri ve Senato’daki yankıları belirsizliğini koruyor. Senato’daki bazı üyeler, Cook ile ilgili dava sonuçlanmadan Kevin Warsh için oylamaya geçilmesine karşı çıkıyor.
Powell, 18 Mart’ta düzenlediği basın toplantısında, halefi resmen atanana kadar yasalar gereği “geçici başkan” (Chair Pro Tempore) olarak görevde kalacağını belirtmişti. Ayrıca, hakkındaki soruşturma sonuçlanana kadar 31 Ocak 2028’de süresi dolacak Fed Yönetim Kurulu üyeliği görevinden de ayrılmayacağını kaydetmişti. Buna karşılık Donald Trump, Powell’ın 15 Mayıs’tan sonra yönetim kurulunda kalmaya devam etmesi halinde görevden alma tehdidinde bulunmuştu.
Powell Döneminin Zorlu Yılları ve Ekonomik Etkileri
73 yaşındaki Jerome Powell’ın sekiz yıllık başkanlık dönemi, modern ekonomi tarihinin en zorlu sınavlarıyla şekillendi. Covid-19 salgınından Rusya-Ukrayna Savaşı’na ve Orta Doğu’daki çatışmalara kadar birçok krizle mücadele etti. 2018-2022 yılları arasındaki ilk dört yılında normalleşme sürecinden benzeri görülmemiş bir kriz yönetimine keskin bir geçiş yaşandı.
Powell, 5 Şubat 2018’de Janet Yellen’dan görevi devralarak Fed’in 16. başkanı oldu. George W. Bush döneminde Hazine Bakanlığında görev yapan Powell, Barack Obama tarafından Fed Yönetim Kurulu’na atanmış, Donald Trump ise onu Fed Başkanlığına seçmişti. 2022’de ise Demokrat Başkan Joe Biden tarafından ikinci bir dönem için yeniden aday gösterilerek siyasi partiler üstü bir güven tazeledi.
Başkanlık görevinin ilk dört yılı, faiz artırımları nedeniyle Donald Trump’ın sert eleştirileriyle geçse de Powell, kurumun bağımsızlığını koruma çabasıyla öne çıktı. Beyaz Saray’dan gelen agresif faiz indirimi çağrılarına boyun eğmedi. Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı olmasıyla daha sert bir siyasi atmosferle karşı karşıya kalan Powell, faiz indirimlerinde “çok geç kalmakla” suçlanmış ve yönetimine yönelik soruşturmalar başlatılmıştı.
Covid-19 salgını döneminde Fed, Mart 2020’de faizleri sıfıra yakın seviyeye indirdi ve piyasaya trilyonlarca dolarlık likidite sağladı. Salgın sonrası ortaya çıkan tedarik zinciri ve iş gücü dengesizlikleri fiyat artışlarını besledi. Powell, başlangıçta enflasyonun geçici olduğunu savunsa da, ABD’de yıllık enflasyon Haziran 2022’de yüzde 9 ile 41 yılın zirvesini gördüğünde bu görüşü eleştirildi.
Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, küresel enerji ve gıda fiyatlarını altüst ederek Fed’in enflasyonun geçici olduğu tezini terk etmesine yol açtı. Banka, Mart 2022’den Temmuz 2023’e kadar 11 faiz artırımına giderek politika faizini yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltti. Enflasyonun yavaşlamasıyla Eylül 2024’te faiz indirimlerine başlandı ve bu indirimler 2025’in ikinci yarısında da devam etti.
Son olarak Aralık 2025’te politika faizinde indirime giden Fed, Trump’ın agresif tarife politikaları ve Şubat 2026’da çıkan ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı enerji şokunun enflasyonist baskıları tetiklemesiyle Ocak ve Mart 2026 toplantılarında faizi sabit tuttu. Powell göreve geldiğinde, Şubat 2018’de yıllık enflasyon yüzde 2,3, işsizlik oranı yüzde 4,1 seviyesindeydi. Mart 2026 itibarıyla enflasyon yüzde 3,3, işsizlik oranı ise yüzde 4,3 seviyesinde seyrediyor.
Powell’ın başkanlık döneminde Fed’in bilançosu 2018 başındaki 4,4 trilyon dolardan Covid-19 salgınına yönelik müdahalelerle 2022’de yaklaşık 9 trilyon dolarlık zirveye ulaştı. Nisan 2026 itibarıyla 6,7 trilyon dolar civarında seyrediyor.
Yorum Yap