Hürmüz Gerilimi Küresel Piyasaları Sarsıyor

Orta Doğu’da artan tansiyon, küresel pay piyasalarında düşüş eğilimini sürdürüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda ABD ablukasının yeniden yürürlüğe girdiğini ve boğazdan geçen tüm gemilerden yüzde 20 geçiş ücreti alınacağını duyurması gerilimi tırmandırdı.

İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’na müdahale etmesine izin vermeyeceklerini açıkladı. İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi ise mutabakatın kriz sürecine girdiğini belirtti.

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Savunma Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın güney koridorunda ülkeye ait iki tankerin İran’a ait seyir füzeleriyle hedef alındığını, bir mürettebatın hayatını kaybettiğini ve sekiz personelin yaralandığını duyurdu. Bu saldırılar, bölgedeki istikrarsızlığı artırdı.

Piyasalar Riskli Varlıklardan Kaçınıyor

Hürmüz Boğazı’na ilişkin çelişkili açıklamalar ve saldırılar, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına neden oluyor. Hafta sonu Bahreyn, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Umman’ı da kapsayan saldırıların ardından iki ülkenin boğazın kontrolünün kendilerinde olduğunu iddia etmesi, diplomatik süreci tehlikeye attı.

Yeniden başlayan saldırılar, uzun vadeli bir ateşkesin mümkün olup olmadığı konusunda endişeleri artırıyor. ABD ve İran arasındaki gerilim petrol fiyatlarını yükseltirken, çatışmaların enerji arzında aksamalara ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişeleri piyasalarda risk algısını yükseltiyor.

Yapay zeka hisselerindeki yükselişin aşırıya kaçtığına dair endişeler de piyasalara yön vermeye devam ediyor. Yarı iletken piyasasındaki dalgalanmalar, teknoloji sektörünün istikrarlı bir ivme yakalamasını zorlaştırıyor.

ABD’de açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında bulunuyor. Son bir aylık dönemde petrol fiyatlarındaki geri çekilme sonrası ABD’de TÜFE’nin aylık bazda değişim göstermesi beklenmiyor. Bu veri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz beklentilerini şekillendirecek.

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, çekirdek enflasyon verisinin yüksek gelmesi durumunda para politikasında sıkılaştırmanın gerekebileceğini belirtti. Fed Başkanı’nın Kongre’deki sunumu da piyasaların yakından takip edeceği bir diğer önemli gelişme.

Bilanço döneminin başlamasıyla piyasalardaki oynaklığın yüksek kalması ve açıklanacak şirket sonuçlarına bağlı olarak hisse bazlı ayrışmaların öne çıkması bekleniyor. Bank of America, Wells Fargo, Citigroup, Goldman Sachs ve JPMorgan gibi büyük ABD bankalarının bilançoları yatırımcıların gündeminde olacak.

ABD Hazine Bakanlığı, haziran ayına ilişkin bütçe dengesi raporunu yayımladı. Rapora göre, ABD federal hükümeti haziranda 120 milyar dolarla beklentilerden az bütçe açığı kaydetti.

Petrol Fiyatları ve Enflasyon Endişeleri

ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını şiddetlendirmesi, Hürmüz Boğazı kaynaklı tedarik sıkıntılarının artırdığı arz endişeleriyle Brent petrolün varil fiyatını 85 doların üzerine taşıdı. Dünkü kapanışa göre yüzde 1,6 artışla 84,2 dolara çıkan petrol fiyatlarındaki yükseliş, Fed’in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamaları güçlendiriyor.

Analistler, ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarının küresel ham petrol arzında aksamalara ilişkin endişeleri artırdığını ve bunun enflasyon endişelerini yeniden canlandırdığını belirtiyor. Bu durum, küresel faiz oranlarına ilişkin belirsizliği artırıyor.

Petrol fiyatlarından kaynaklı artan enflasyonist endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yatay seyirle yüzde 4,63’te bulunuyor. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 azalışla 101,2 seviyesine indi.

Altının onsu, dün yaşadığı sert düşüşün ardından alım fırsatı sunmasıyla yeni günde yüzde 0,5 artışla 4 bin 21 dolardan işlem görüyor.

Küresel Borsalarda Negatif Seyir

New York borsasında ABD ile İran arasındaki gerilim ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı nedeniyle dün negatif bir seyir izlendi. Yarı iletken hisselerindeki satışlar da piyasalar üzerinde baskı oluşturdu. Micron Technology, Sandisk, Advanced Micro Devices (AMD) ve Intel gibi çip üreticilerinin hisseleri değer kaybetti.

Dow Jones endeksi yüzde 0,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,55 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Avrupa borsalarında ise artan jeopolitik gerilimlere karşın alış ağırlıklı bir seyir izlendi. Telekomünikasyon ve enerji hisselerindeki güçlü seyir, kayıpların telafi edilmesine katkı sağladı. Ancak teknoloji hisselerindeki düşüşler iyimserliği sınırladı.

Avrupa’da tahvil piyasalarında satış baskısı öne çıkıyor. İngiltere’nin 2 yıllık tahvil faizi dün 13 baz puan artarak yüzde 4,34’e çıktı. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda İngiltere Merkez Bankasının (BoE) yıl sonuna kadar faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.

Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Rusya’nın Yamal LNG tesisinden bu yılın ilk yarısında rekor seviyede LNG ithalatı yaptı. Ayrıca AB, Rus istihbarat görevlileri, bilgisayar korsanları ve bağlantılı şirketlere yaptırım kararı aldı.

İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,01, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,31, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,37 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya piyasalarında da satış baskısı arttı. Çin’in haziran ayı ihracatı beklentilerin üzerinde yüzde 27 artış gösterdi. Güney Kore Merkez Bankası’nın artan enflasyonist baskılar nedeniyle politika faizini artırması bekleniyor.

Japonya’da sanayi üretimi mayıs ayında beklentilerin altında kaldı. Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,4, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 geriledi.

Güney Kore’de Kospi endeksi 6.448 puanla 24 Nisan’dan bu yana en düşük seviyeyi gördü.

Borsa İstanbul Günlük Kapanış

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.092,02 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru ise dünkü kapanışın hemen üzerinde 47,0320’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD enflasyon verisi ve Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin haber akışının takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.250 puan direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyeleri ise destek konumunda.

• #ABD
• #Hürmüz Boğazı