İHA’lar Dijital Takibe Alınıyor Tüm Uçuşlar Merkezden İzlenecek
SHGM’nin yeni İHA talimatı taslağına göre tüm İHA uçuşları dijital takip sistemine entegre edilecek. Yabancı İHA’lar için 20 gün önceden izin şartı getirildi.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), artan İHA kullanımına yönelik yeni bir düzenleme hazırladı. Hazırlanan ‘İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı’ taslağı, İHA’ların tasarımı, üretimi, piyasaya arzı ve Türk hava sahasındaki işletilmesine ilişkin güvenlik ve teknik esasları yeniden belirliyor.
Taslak, İHA operasyonlarını riske göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayırıyor. Sertifikalı kategorideki İHA’lar, kalabalık insan grupları üzerinden uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli madde taşıyabilecek. Yabancı tescilli İHA’lar için ise uçuş izni başvurularının operasyondan en az 20 gün önce yapılması gerekecek.
İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Kuruluyor
SHGM, Türkiye’deki İHA sistemlerinin tescil, kayıt, denetim ve yetkilendirme süreçlerini yönetecek İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi’ni (İHATTYS) kuracak ve işletecek. Bu sistem sayesinde İHA trafiği anlık olarak izlenip yönetilecek, uçuş emniyeti merkezi olarak tespit edilecek.
Genel Müdürlük, kayıtlı İHA’ların konum ve uçuş bilgilerini izleyecek, coğrafi verileri dijital formatta yayınlayacak, uçuş izni başvurularını ve onaylarını çevrimiçi kaydedecek. Sistem, aynı hava sahasını kullanan İHA’lar arasında olası çatışmaları tespit ederek işleticileri uyaracak şekilde tasarlanacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış İHA sistemleriyle serbest bölgelerde ve meskun mahal dışında yapılacak tarımsal operasyonlarda, İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim yeterli olacak; ek bir operasyonel yetkilendirme aranmayacak.
Uyumsuzlara İdari Yaptırım ve Cezalar
Talimatta belirtilen usul ve esaslara aykırı hareket edenlere, 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve ilgili yönetmelikler kapsamında idari para cezaları uygulanacak. SHGM, denetimler sonucu talimat gerekliliklerini karşılamadığı tespit edilen işleticilerin operasyonel yetkilendirmelerini askıya alabilecek veya iptal edebilecek.
Gerekli izinler alınmadan veya belirlenen sahalar dışına çıkılarak gerçekleştirilen uçuşlarda, ilgili şahıs ve işletmeler hakkında idari yaptırım işlemleri başlatılacak. Suç teşkil eden fiiller için Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak. İşleticiler ve pilotlar, İHA’ların terör ve yasa dışı kullanımına karşı tedbir almakla yükümlü olacak; mahremiyet ihlallerinde Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.
Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için yaş sınırı 16 olarak belirlendi. Ancak belirli şartlar altında, örneğin azami kalkış ağırlığı 500 gramın altındaki İHA’ların kullanımı ve yetkin bir pilotun denetimi altında yapılan uçuşlarda, yaş sınırı aranmayabilecek.
Yabancı tescilli İHA işleticileri, Türk hava sahasında operasyon yapmak istediklerinde, tescil edildikleri ülkenin otoritesinden aldıkları geçerli operasyonel yetkilendirmeyi ve risk analizlerini sunacak. SHGM, bu yetkilendirmenin uygunluğunu teyit edecek ve işleticiyi yerel saha kısıtlamaları hakkında bilgilendirecek. Yabancı tescilli İHA’ların Türkiye’de her türlü operasyonu için en az 20 gün önceden başvuru ve izin şartı aranacak. Acil durumlar, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ve afet müdahalesi gibi öngörülemeyen hallerde başvuru süresi kısaltılabilecek veya geçici uçuş izni verilebilecek.
Özel veya sertifikalı kategoride operasyon yapanlar ile belirli ağırlık ve sensör özelliklerine sahip İHA’ları işletenler, SHGM’nin sistemine kayıt yaptırmak zorunda olacak. Sertifikalı kategorideki İHA’lar ile azami kalkış ağırlığı 150 kilogram ve üzerindekiler, SHGM Hava Aracı Sicili’ne tescil edilecek ve işaret alacak. Kayıt ve tescil başvuruları, ilgili kurumların sonuçlandırmasını takiben en geç 15 iş günü içinde tamamlanacak.
Yorum Yap