Tiroit Kanseri Sıklığı Artıyor Erken Tanı Hayat Kurtarıyor

Tiroit kanseri, tiroit bezi hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan ve toplumda görülme sıklığı giderek artan bir hastalıktır. Son veriler, bu kanserin görülme oranının son 40 yılda 3 katına çıktığını göstermektedir. Sağlıksız beslenme, kanserojen maddelere maruz kalma ve obezite gibi faktörlerin yanı sıra, modern teknolojilerle şüpheli nodüllere erken tanı konulabilmesi de artışta rol oynamaktadır. Acıbadem Altunizade Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, erken tanının tiroit kanserini ciddi sonuçlar doğurmadan tedavi etme imkanı sunduğunu belirtiyor.

Erken teşhisin önemine vurgu yapan Doç. Dr. Köstek, ailesinde tiroit kanseri öyküsü bulunan veya radyasyon tedavisi almış kişilerin, herhangi bir belirti olmasa dahi tiroit bezlerini ultrasonografi ile düzenli olarak kontrol ettirmeleri gerektiğini ifade ediyor. Tiroit nodülü bulunan hastaların takipleri aksatmaması gerektiğini belirten Köstek, güncel ultrasonografik değerlendirme yapılmadıysa hastaların en kısa sürede tetkiklerini planlamalarını öneriyor.

Tiroit Nodülleri ve Kanser Tipleri

Boynun ön kısmında yer alan tiroit bezi, metabolizma ve vücut ısısı gibi yaşamsal fonksiyonları düzenleyen hormonları üretir. Tiroit kanseri, bu bezdeki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkar. Tiroit nodülleri oldukça yaygın görülse de, bunların yalnızca küçük bir kısmı kanserdir. En sık görülen ve daha yavaş seyreden papiller tip, daha nadir görülen ancak daha ölümcül olabilen anaplastik tip ve hormon üretmeyen hücrelerden kaynaklanan medüller tip, tiroit kanserinin başlıca alt tiplerindendir.

Tiroit kanseri kadınlarda erkeklere oranla 4 kat daha sık görülmektedir. Kadınlarda bu durumun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, hormonlar ve otoimmün hastalıkların rol oynadığı düşünülmektedir. İyot eksikliği, sağlıksız beslenme, obezite ve tütün kullanımı tiroit kanseri riskini artıran faktörler arasındadır. Çocukluk çağında radyasyon tedavisi alanlar veya ailesinde tiroit kanseri veya guatr öyküsü olanlar da risk grubundadır.

Erken Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Tiroit kanseri erken evrelerde belirti vermeyebilir. Kitle büyümeden veya çevre dokulara yayılmadan dışarıdan fark edilmesi zor olabilir. Bu nedenle sıklıkla başka nedenlerle yapılan incelemelerde veya check-up sırasında tesadüfen teşhis edilir. Kanser ilerlediğinde boyunda şişlik, seste değişiklik, nefes darlığı, yutkunma güçlüğü ve boyunda baskı hissi gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Doç. Dr. Köstek, bu belirtiler görüldüğünde tedavi sürecinin zorlaştığını belirterek, ileri aşamalara geçmeden şüpheli nodüllerin erken saptanmasının önemini vurguluyor.

Tiroit nodülünün iyi veya kötü huylu olduğunu belirlemede biyopsi kritik rol oynar. Ultrasonografide şüpheli nodül saptandığında ve belirli risk faktörleri varsa biyopsi yapılır. Kanserle uyumlu tanı konulursa, kötü huylu dokunun yayılmasını önlemek amacıyla cerrahi tedavi planlanır.

Erken tanı konulan tiroit kanserinde, tiroit bezinin sadece bir kısmının alınması yeterli olabilir. Bu durumda hastaların ömür boyu hormon ilacı kullanma ihtiyacı ortadan kalkar ve radyoaktif iyot tedavisi gereksinimi azalır. İleri evrelerde ise tiroit bezi ve lenf bezlerinin çıkarılması gerekebilir. Bu ameliyatlar daha uzun sürer, komplikasyon riski daha yüksektir ve ömür boyu tiroit ilacı kullanımı zorunlu hale gelir.

Günümüzde tiroit kanseri cerrahisi oldukça başarılıdır. Erken tanı konulan vakalarda, boynun ön kısmında yaklaşık dört santimetrelik bir kesiden yapılan ameliyatla hastalar ertesi gün taburcu olabilir ve 3-4 gün içinde normal yaşamlarına dönebilir. Deneyimli cerrahlar tarafından yapılan operasyonlarda komplikasyon riski düşüktür ve hastaların yaşam süreleri etkilenmeden hayatlarına devam etmeleri sağlanır.

• #Mehmet Köstek
• #Tiroit kanseri